Piotr Słomkowski, jak sam stwierdza najpierw był długoletnim czytelnikiem,by dopiero potem stać się autorem. Kiedy zgłosił się do naszego wydawnictwa, jego dramat Adramel od razu spotkał się z przychylnością grona „dozowych” krytyków. Głownie ze względu na dojrzałość pisarza. Wysoki poziom literacki prezentują również jego wiersze zebrane w tomiku poezje.

Dziś Piotr jest trzydziestokilkulatkiem wciąż poszukującym nowych wyzwań w swym pisarskim życiorysie. Fascynującym rysem jego osobowości jest coś, co określić dałoby się mianem literackiej determinacji, polegającej w tym przypadku na próbowaniu wciąż czegoś nowego. Jak zdradził nam autor Dwóch światów (dramatu wydanego przed zadzierzgnięciem współpracy z DozaZine), pracuje obecnie nad... powieścią przygodową dla młodzieży, której tytuł już nam się podoba: Kraina zerwanych latawców. Brzmi obiecująco. Przy okazji chcielibyśmy przyznać odznaczenie za to, że na prozatorskie dzieło autor zdecydował się w trzeciej kolejności – już po wydaniu tomików poetyckich i dramatów – wszak literaturoznawcy od dawna powiadają, że powieść jest gatunkiem osób dojrzałych i mających już konkretne doświadczenia; nawet jeśli jest to powieść młodzieżowa. Mamy nadzieję, że nasz serwis będzie mógł uczestniczyć w literackim chrzcie najmłodszej książkowej latorośli Piotra Słomkowskiego. Tymczasem warto przypomnieć dotychczasowe osiągnięcia fascynata podwórkowego lotnictwa z czasów wczesnej młodości.




Adramel zaskoczył przede wszystkim dojrzałą formą sceniczną, świadomością teatralną. Krytycy od dawna narzekają na płyciznę polskiej dramaturgii i traktowanie jej po macoszemu przez pisarzy, a jeśli już coś znajdą do oceny, to reżyserzy od razu biorą się za narzekanie na niesceniczność tekstu. W przypadku dzieła Słomkowskiego ta nieprzystawalność literatury i teatru nie występuje – utwór doskonale nadaje się do adaptacji scenicznej. O wartościach warsztatu dramaturga świadczy przy tym skończona fabuła z suspensem, rozpisanie całości na akty i sceny w sposób uporządkowany oraz trzymanie się standardów klasycyzujących sztuk teatralnych. Mało w tym dramacie ponowoczesności, niewiele eksperymentu, za to cały arsenał środków, które w teatrze sprawdzają się, jeśli dobrze dobrać aktorów, jak monologi, doskonale skrojone dialogi, czy wyrazistość postaci. Nie zbywa przy tym Słomkowskiemu na poczuciu humoru czy nawet ironii, momentami gorzkiej, nigdy zaś zjadliwej.

Tytułowa postać jest mocno niejednoznaczna – z jednej strony mieści się w kategoriach demonologii chrześcijańskiej choćby akcentowaną tęsknotą za Bogiem, nawiązując do takich tuzów literatury jak Milton, z drugiej zaś funkcjonuje jako figura wykluczenia, osobności. Filologom podpowiadamy, że proweniencji tej postaci trzeba szukać również w zaroastranizmie i demonologii ludów hebrajskich, widzom i czytelnikom zaś radzimy się przyjrzeć, w jaki sposób autor dokonuje pośredniej charakterystyki człowieka – homo sapiens, wykorzystując do tego celu słabość Adramela do naszego gatunku. Spoglądamy na nasze człowieczeństwo niejako poprzez pryzmat teodycei, trochę z boku, z perspektywy poza literaturą niedostępnej, jakbyśmy przez moment nie byli sobą. Przy niezwykle bogatej fabule, autorowi udaje się ocalić ładunek refleksyjny sztuki, w skład którego wchodzą podstawowe pytanie o sens życia i jego jakość, o zdolność samostanowienia człowieka, ale też – o rolę optyki religijnej, w najszerszym z ujęć, w dzisiejszej epistemologii. Swoim utworem Piotr Słomkowski zabiera głos w sprawie dyskursu, który opisze współczesne doświadczenie człowieczeństwa. Adramel to z pewnością dramat wymagający, w zamian jednak oferujący czytelnikowi wszystkie te przyjemności (uśmiech, zaangażowanie w akcję, sekundowanie bohaterom), które są typowe dla doskonałych, a nie silących się na sztuczną oryginalność dzieł.


Relacje przede wszystkim

Pierwsze były Traktaty, potem Szosa, Klejnot jesieni, wreszcie – Portrety. Sądzimy, że – w ramach wstępu – możemy pochwalić się okładką zaprojektowaną przez Dariusza Tańskiego, która nie tylko doskonale oddaje przesłanie i tematykę wierszy pomieszczonych w środku (o czym za chwilę), ale też przyciąga uwagę niezwykłym doborem motywów i kolorów.
Na pytanie, co poeta miał na myśli, odpowiada… sam poeta. To wielka zaleta niszowych wydawnictw (jeszcze niszowych, trzeba koniecznie dodać), że dystans pomiędzy czytelnikami a autorem jest znacząco skrócony. A zatem Piotr Słomkowski deklaruje, iż interesują go przede wszystkim relacje: „w moich wierszach żywe są przede wszystkim relacje: człowiek – człowiek, człowiek – żywioły, człowiek – pytanie, człowiek – odpowiedź(…)”. Relacja jest tutaj ważniejsza niż oba człony owego niezwykłego dialogu. Cytowaną opinię Słomkowskiego łatwo o potwierdzić podczas lektury tomu. Przede wszystkim niezwykłym wyczuleniem na szczegóły otaczającego świata, którym przygląda się z należytą uwagą nie jako obiektowi, ale właśnie elementowi interakcji pomiędzy dwoma podmiotami.

Trzeba też koniecznie podnieść, że poezję traktuje ten autor – aż boimy się tego stwierdzenia – misyjnie. Z wielką odwagą głosi on potrzebę piękna, dobra, miłości, szuka w człowieku dobrych cech i nie boi się sięgać po metafizyczne elementy, które wszczepia w codzienne doświadczenie, albo też w nim po prostu dostrzega. Wciąż przy tym, dotykając pojęć tak potężnych, pozostaje Słomkowski poetą pokornym – nie stara się odpowiadać na wszystkie zaczynające się od „dlaczego” pytania zadane w tomiku. Miejmy nadzieję, że do prób odpowiedzi wróci niebawem w nowych wierszach.








W DozaZine wydał: